Yazar: Fikri TÜRKEL

Gözünüz Avrupa Futbol Şampiyonası (EURO 2024) seyrederken, aklınızın da bu olayın ötesinde dünya genelinde oluşan dev pazarı düşünmesini istiyorum. 2010’lu yıllarda dünya şampiyonaları nerelerde yapıldı? Güney Afrika (2010), Brezilya (2014), Rusya (2018) ardından Katar (2022 ama pandemi sebebiyle gecikmeli geçen sene yapıldı)… Hepsi gelişmekte olan ülkeler yani Brick bölgeleri. 2026 finalleri Amerika, Kanada ve Meksika’da, 2030 kupası da Portekiz, İspanya ve Fas’ta yapılacak. Bricks ülkelerinden gelişmiş ülkelere doğru ev sahipliği değişti. Futbol ve siyaset ilişkisi içinde konuyu bir düşünmenizi istiyorum. Dünya Kupası’nın ev sahipliği yapması beklenen ülkelerin seçimi, bu ülkelerin ekonomik ve politik olarak nasıl bir dönüşüm geçirdiğinin bir göstergesi…

Bizde bu tür tartışmalar fantezi sayılır ama, geleceğimiz böyle tartışmalar belirleyecek. Yapay zekanın düşünme şekli, bilgi kaynakları ve prompt mühendisliğini bir kere daha ele almakta fayda var. Komik sayılabilecek bu arama hikayesini anlatmadan önce, medyayı yakından ilgilendiren yeni bir tanımla konuya girmek istiyorum: “İçerik Lisanslama Anlaşması’’ İçeriğe para yağdı… İçerik Lisanslama Anlaşması nedir? İçerik lisanslama anlaşması, bir içerik sahibinin (telif hakkı sahibi) bir lisans alanına (kullanıcı) belirli bir içerik parçasını kullanma hakkı verdiği yasal bir sözleşmedir. Bu anlaşma, lisans alanın içeriği nasıl kullanabileceğini ve içerik sahibinin ne tür tazminat alacağını belirler. Tanımın daha teknik izahları olabilir. Gündeme gelmesinin sebebi, yapay…

Bayramlar baklavasız geçmesin. Bir bayram günü hayatımıza giren Sütlü Nuriye’nin nasıl ortaya çıktığını anlatayım… 1980’de 12 Eylül Darbesiyle birlikte pek çok belediye başkanı gibi, İstanbul Belediye Başkanlığı’na da asker kökenli kayyumlar atanmıştı. İstanbul’a da emekli General Abdullah Tırtıl getirilmişti. Haliyle Tırtıl Paşa, üst düzey yönetime kendi gibi askerleri görevlendirdi. Bu üst düzey yöneticilerden biri, yine böyle bir bayram öncesi, ünlü bir baklava mağazasına gidiyor. Bakıyor ki baklava fiyatları çok yüksek. İstanbul’da zaten üç dört tane baklavacı vardı. Tezgahtar da soranın kimliğini bilmediği için kestirip atıyor: “Paran yoksa alma”. Haliyle, müşteri çekip gidiyor. Meğerse bu Tırtıl Paşa’nın üst düzey ekibinden emekli…

Çoğumuzun şüpheyle kullandığı plastik maddelerden daha tehlikeli olan bir şey varsa o da mikroplastiklerdir. Son araştırmalara bakılırsa, mikroplastik riskini yaşantımızdan uzaklaştırmak için daha fazla gayret göstermemiz gerekiyor. Şimdiye kadar, daha çok balık ve deniz ürünlerinde rastlanılan mikroplastiklerin insan vücudunda da bulunması endişeye sebep oldu. New Mexico Üniversitesi araştırmacıları hem insanların hem de köpeklerin testis dokularında önemli miktarda mikroplastik buldu. Bu bulgular, insan üreme sağlığı üzerindeki olası olumsuz etkiler oluşturabileceği riski de taşıyor. Dr. Xiaozhong “John” Yu ve ekibinin Toksikolojik Bilimler (Toxicological Science) dergisinde yayımlanan çalışması, 47 köpek ve 23 insan testisinde 12 farklı mikroplastik türü tespit etti. Bu durum, mikroplastiklerin…

Elektrik sektörü, son dönemde tartışmalar ivme kazandı. Tartışmaların niteliği tüketiciden üreticiye, kaynağından dağıtımına farklılıklar gösteriyor. Sadece enerji ihtiyacımızın ötesinde, iklim ve sürdürülebilirlik sorunlarıyla birlikte daha stratejik bir hal almaya başladı. Her kesimin beklentisi ve istekleri de farklı: •İklim değişikliği, yenilenebilir enerji kaynaklarını zorunlu kılıyor.•Yapay zekâ, ek enerji istiyor. Öyle ki önümüzdeki beş yılda 1 trilyon dolarlık enerji yatırımı için finans kaynağı arıyor.•Elektrikli araçların yükselişi, yeni şarj üniteleri ve esnek dağıtım talebi doğuruyor.•Elektrik depolanması, yeni ve uzun ömürlü sürdürülebilir pil teknolojisi arayışında.•Hükümetler yeni regülasyonlar peşinde sübvansiyonların hesabında.•Dağıtım şirketleri, enflasyon oranında faturaları yükseltme derdinde.•Nihai tüketici, yüksek elektrik faturalarının ödeme telaşında… Elektrik dağıtıcıları…

Eskiden “Hangi ünlülerin kirada taksileri var?” diye sorardık. Şimdi bu soru “kule vinç ve iş makineleri” hakkında soruluyor. Meğer bu şehir efsanesi değilmiş. Hem söylentiler hem de sektörel veriler bunu doğruluyor. Pandemiden sonra sektör dışı kişilerin iş makineleri ve kule vinçleri kiralamaları artmış. Haliyle sektörün genelinde dinamik bir yapısı var. Önümüzdeki hafta, Türkiye’nin en önemli istif ve iş makineleri fuarı olan KOMATEK yapılacak. Fuar öncesi, sektörün iki önemli derneği İMDER’in Başkanı Nadir Akgün ve İSDER’in Başkanı Serkan Karataş ile sohbette bir araya geldik. Sohbette ilginç veriler ve bakış açıları edindik. Son yıllarda Türkiye iş ve inşaat makineleri sektörü, hem iç…

Küresel salgın, sağlıklı ve güvenli bir dünya oluşturmak için hala kat etmemiz gereken yolları acı bir şekilde göstermiş olsa da bu dönemden çıkışımız insanlığın birçok alanda ilerleme kaydettiğini de gösteriyor. Artan yatırımlar ve ilgi, ilaç keşfi ve hastalıkların ortadan kaldırılmasında bir patlamaya yol açıyor. TIME100 Health, bu ilerlemenin ön saflarında yer alan 100 kişiyi onurlandıran bir liste yayınladı. Time’ın en önemli kişiler listesinden sonra, en çok ses getiren yayını olduğu söylenebilir. 100 kişinin her birinin ilginç ve başarılı bir hikayesi var. Bu listenin hazırlanmasını, 2018 yılında Bill Gates’in tavsiyesi olduğunu unutmayalım. Aslında birkaç ay önce, Science dergisi de, yayınladığı “Çığır…

Filistinli bir göçmen olan Farouk Shami’nin, parasız Ramallah’taki Beit Ur’dan çıkıp Houston’a giden ve kurduğu Farouk Systems Inc. ile saç bakım kralı olup, milyarderler arasına katılan harika bir hikayesi var. Shami bugünlerde İstanbul’da. Bayilerini Filistin’e götüremediği için “ikinci ülkem” dediği İstanbul’da ağırlamaya karar vermiş. Haliyle yeni ürünlerini tanıtıyor ve LG ile ürettiği ve 30 bin saç rengini oluşturabilen yeni saç boya makinesini tanıtıyor. Ancak Türkiye için iki projesi var. Öncelikle bir saç bakım okulu açmak ve Türkiye’de bir fabrika kurmak. Ben de kendisine saçlarımla ve saç endüstrisinin geleceği ile ilgili birkaç soru sordum. Sorularıma içtenlikle cevap verdi ama cevaplarından daha…

TikTok, ABD’deki çalışanlarına gönderdiği bildiride uygulamayı yasaklayan yasa tasarısının Senato ve ABD Başkanı Joe Biden tarafından onaylanması hâlinde hukuki mücadele başlatacağını duyurdu. TikTok, Türkiye’de oldukça popüler bir platform. 2023 yılı itibariyle tahmini 50 milyondan fazla aktif kullanıcısıyla Türkiye’deki en popüler sosyal medya platformlarından biri haline geldi. Mart 2024’te ABD Kongresi’nde, TikTok’un ABD’de faaliyet göstermesi için bir ABD şirketi tarafından satın alınmasını veya ABD’den ayrılmasını şart koşan bir yasa tasarısı kabul edildi. Bu tasarı, ABD Başkanı Joe Biden tarafından imzalanırsa, dolaylı olarak TikTok’un Türkiye’de de yasaklanması gündeme gelebilir. Önce bu sürece bir bakalım. Biden tasarıyı imzalar mı? TikTok’u bu tavır almaya…

Çığır açan 2008 belgeseli Food, Inc.’den bu yana, çok uluslu şirketler konsolide olarak kontrolsüz tekellere dönüşmesi devam etti. Bir avuç şirket, hemen hemen her gıda kategorisini kontrol ediyor ve hükümetler, iş dünyası ve tüketiciler üzerinde güçlerini kullanıyor, bu da gıda sistemini daha kırılgan ve kıtlıklara eğilimli hale getiriyor. Her ne kadar antitröst yasaları, gıda gibi sektörlerde adil pazar dinamiklerini sağlayarak tüketicileri ve rakiplerini tekellerden korusa da, gıda endüstrisindeki kusurlu antitröst uygulamalarının sonuçları dünyanın pek çok yerinde yaşanmaya devam ediyor. Tröstleri sarsan belgesel İşte bu belgeselin yeni versiyonu olan “Food, Inc. 2” geçen hafta vizyona girdi ve 16 yıl önceki tarım…