Yeni nesil iş yapma ve tüketim biçimlerimizi şekillendiren genç bir kavram olarak e-ticaret, pandemi sürecinin parlayan yıldızı. T.C. Ticaret Bakanlığı verilerine göre 2019’da 136 milyar TL olan e-ticaret hacmi, 2020’de 226,2 milyar TL’ye ulaştı ve TL bazında %60’lık bir büyüme gerçekleştirdi. 2019 yılında 57,394 işletme pazaryerlerinde faaliyet gösterirken, 2021 yılında rakam 247,654’e çıkarak %331 oranında bir artış saptandı.
Türkiye’de nüfusun yüzde 25’i ilk kez online alışveriş yaptı
Bir e-ticaret sitesi nasıl açılır?
Her ne kadar kendinize özel bir e-ticaret sitesini sıfırdan inşa edebilseniz de günümüzde sıklıkla tercih edilen yöntem, hazır e-ticaret site sağlayıcılarından temin edilen siteler oluyor. Bu tarz hazır sitelerin en büyük avantajı hali hazırda birçok pazaryeri ve muhasebe entegrasyonunu bünyelerinde barındırmaları ve ileride kullanılması olası olan ERP sistemlerine nispeten kolay entegre olabilmeleri. Hazır siteler için yurt dışı ya da yurt içinde çok sayıda örnek var. Yurt dışı servis sağlayıcılar arasında Shopify, Wix, Woocommerce, Magento, Bigcommerce gibi firmalar örnek gösterilebilecekken yurt içi sağlayıcılar arasında Ideasoft, Ticimax, Kobimaster ve Akinon telaffuz edilebilir. Tabii ki servis sağlayıcılar bu kadar ile sınırlı değil, araştırma derinleştikçe birçok farklı özelliğe sahip farklı firma ile karşılaşmak mümkün. Seçim yapılırken özellikler ve entegrasyonların iyi değerlendirilmesi, mümkünse referans kullanıcılar ile konuşularak karar verilmesi başlıca öneriler arasında.
İlk adım Muhasebe
Satıcıların en çok dikkat etmesi gereken ve özellikle yeni başlayan satıcıların en sık mustarip olduğu konu muhasebe işlemleri. Satışların karlılığını doğru takip etmeyen birçok satıcı kar ettiğini düşünürken zarar ettiğini ancak öz sermaye tükenmeye başladığında fark ediyor. Özellikle birden fazla ürün ve kanaldan satış yapan satıcılar, farklı komisyon oranları ve vadeler ile karşılaşıyor. Bunun üstüne iadeler, diğer kesintiler, kargo ve KDV gibi konular eklendiğinde, eğer takip en baştan doğru yapılmadıysa, bir süre sonra içinden çıkılmaz bir hal alıyor. Her ne kadar entegrasyon programları takibi kolaylaştırsa da önerimiz, ticaret ile uğraşan herkesin en azından giriş seviyesinde ve kendi işlemlerini takip edebilecek kadar muhasebe bilgisine sahip olması olacaktır. Kısacası e-ticarete ya da genel olarak ticarete başlayacak tüm satıcı adaylarının ilk olarak ticareti değil, muhasebeyi öğrenerek sektöre adım atmaları son derece önemli.
Güven Hissi
Türkiye’de e-ticaret hacminin büyüdüğünü buna rağmen e-ticaret web sitesi sayısının azaldığını görüyoruz. Bunun en büyük sebebinin e-ticaret müşterilerinin gün geçtikçe tekil web siteleri yerine pazaryerlerine yönelmesi olduğunu söyleyebiliriz. Pazaryerlerinin tercih edilmesindeki en büyük sebep ise tüketiciye verilen güven hissi. Tüketici bir üründe sorun yaşadığında ya da sadece iade hakkını kullanmak istediğinde, satıcı ile iletişime dahi geçmek zorunda olmadan, kolay bir şekilde iade sürecini başlatabileceğini ve ödemesini geri alabileceğini biliyor. Satıcı ise satışını yaptığı ürünlerin ödemesinin vadesi geldiğinde ödeneceğinden emin oluyor. Bununla birlikte satıcı tarafındaki sürecin, tüketici tarafındaki kadar basit olmadığının ve ödemelerin/kesintilerin düzenli kontrolünün zaruri bir ihtiyaç olduğunun altını çizmek gerekir.
Başlangıçta yaşanan zorluklar
Satışların karlılık analizinin ve takibinin zorluğunun dışında, işin operasyon tarafındaki en büyük zorluk ürün tedariki. Ticarete yeni başlayan satıcı adayları genellikle marka ürünleri al-sat yaparak sektörü deneme eğilimindeler. Sektörde uzun süredir bulunan ve sermaye olarak güçlü satıcılar ise çoklu alımlar sayesinde alım fiyatı ve dolayısıyla satış fiyatı olarak yeni başlayan satıcıların rekabet edemeyeceği fiyatlar sunabiliyorlar. Buradaki kritik nokta, marka ürünlerde al-sat yapmak yerine satıcıların kendi markalarını oluşturmaya odaklanmaları. Bu sayede marka tescilleri ile birlikte Buybox rekabetinin önüne geçebilir ve uzun vadede kar oranı yüksek ürünler satabilirler. Ancak elbette kendi markanızı oluşturmanın zorlu ve al-sat yapmaya göre çok daha maliyetli bir konu olduğunu da hatırlatmakta yarar var.
Pazaryerlerinin artıları ve eksileri
Pazaryerlerindeki satış yapmanın en büyük avantajı hali hazırda trafiği ve dönüşüm oranı yüksek olan bir web sitesi üzerinde hızlı bir şekilde tüketici ile buluşulabilmesi. Pazaryerleri yaptıkları yoğun reklam sayesinde bireysel girişimcilerin ulaşamayacakları boyutta trafiğe sahipler. Sağladıkları güven, indirim kuponları ya da promosyon programları sayesinde de yüksek dönüşüm ile satış imkanı sunarlar. Ancak tabi ki dezavantajlar da söz konusu. Pazaryeri müşterisi pazaryerinin kendi müşterisi olarak kalıyor, listelenen ürünler pazaryerinin listesi, satıcılar ise iş ortağı olsalar da aslında bir misafir konumunda bulunuyorlar. Dolayısıyla komisyon oranları, kargo ücretleri ve farklı kesintiler pazaryerleri tarafından belirlendiği için ipler her zaman pazaryerinin elinde oluyor.
İşin Maliyeti
Maliyetler ve giderler satış yöntemine ve hangi platform ya da pazaryerinden satış yapıldığına göre farklılık gösterir. Kimi web sitelerini kurmak ücretsiz iken, kimi web siteleri platformlu aylık ya da yıllık olarak ücretlendirilir. Sitedeki elektronik pos cihazı kullanımından komisyon ödenir. Eklediğiniz, kullandığınız modüllere göre ek ücretlendirmeler yapılabilir. Pazaryeri tarafında da kesintiler pazaryeri bazlı olarak değişiklik gösterir. Kimi pazaryerlerinde sadece komisyon kesintisi bulurken, kimi pazaryerlerinde reklam katılım giderleri ve birçok farklı kesinti bulunur. Örnek vermek gerekirse; ülkemizin en büyük e-ticaret sitelerinden birinde bebek arabası kategorisi ele aldığımızda %18 KDV ve 15 TL kargo ücreti ile yapılan ve ürün maliyeti 100 TL olan 200 TL’lik bir satışta: 30 TL komisyon, 8,15 TL KDV ödemesi, 1,60 TL standart pazarlama gideri oluşacaktır.
E-ticaretçinin İsviçre çakısı
nesatilir.com, Türkiye’de e-ticaret yapan ve e-ticaret yapmayı düşünen kişi ve kurumlar için geliştirilmiş bir ürün araştırma ve analiz yazılımıdır. Geliştirdiği araçlar ve sağladığı ücretsiz eğitimler ile e-ticaret sahasında kullanıcılarına rekabette avantaj sağlayabilen bir hizmet sunuyorlar.
